UPRZEDZENIA I POGARDA NA STADIONACH – NOWA ‘BRUNATNA KSIĘGA’

Z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Dyskryminacją Rasową Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ opublikowało ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację zdarzeń na tle rasistowskim i ksenofobicznym oraz aktów dyskryminacji z lat 2020-2023. Obejmuje ona również incydenty na stadionach i zajścia z udziałem pseudokibiców.

Wieloletnim autorem ‘Brunatnej Księgi’ był śp. Marcin Kornak (1968-2014), założyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, działacz społeczny, komentator życia publicznego oraz pomysłodawca kampanii społecznej ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’. 20 marca przypadła dziewiąta rocznica jego śmierci.

Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1966 roku ustanowiło 21 marca Międzynarodowym Dniem Walki z Dyskryminacją Rasową. Upamiętnia on masakrę w Sharpeville w Republice Południowej Afryki. Tego dnia, w 1960 roku, policja otworzyła ogień do czarnoskórej ludności protestującej przeciwko apartheidowi. Zginęło sześćdziesiąt dziewięć osób, a sto osiemdziesiąt zostało rannych. Celem obchodów tej tragicznej rocznicy jest wyrażenie sprzeciwu wobec rasizmu, dyskryminacji i ksenofobii, a także kształtowanie społecznej wrażliwości na te zjawiska.

W najnowszej edycji ‘Brunatnej Księgi’ opisane zostały przykłady rasistowskich flag na stadionach, pogardliwych okrzyków wobec ciemnoskórych piłkarzy czy antysemickich przyśpiewek. Pseudokibice eksponowali transparenty z symbolami nazistowskimi jak Totenkopf (znak trupiej czaszki, którego używali strażnicy w obozach koncentracyjnych), ze sloganem ‘Krew i honor’ (motto Hitlerjugend) czy krzyżem celtyckim (oznaczającym tzw. białą siłę). Manifestowali też swoją niechęć wobec uchodźców z Ukrainy, wywieszając flagi z hasłem ‘Stop ukrainizacji’.

- ‘Wywieszanie na stadionach flag propagujących nienawiść pozostaje właściwie bezkarne. Władze piłkarskie reagują rzadko, a jeśli na kluby są nakładane jakiekolwiek kary, to zazwyczaj symboliczne’ – powiedziała dr Anna Tatar, współautorka raportu. – ‘O ignorowaniu tego problemu świadczy na przykład eksponowanie przez kiboli Motoru Lublin transparentu, na którym widnieje motto SS: Nasz honor to wierność. Jest wywieszany na trybunach od lat i przyzwala na to klub, miasto jako sponsor i PZPN’ – dodaje.

W ‘Brunatnej Księdze’ udokumentowano również manifestacje z hasłami podżegającymi do nienawiści, w których brali udział pseudokibice. – ‘Ramię w ramię ze skrajną prawicą uczestniczyli w protestach antyukraińskich, atakowali osoby LGBT i próbowali blokować Marsze Równości. Kibice dopuszczali się też przemocy w czasie Strajku Kobiet i wspierali negacjonistów epidemii koronawirusa’ – podkreślili przedstawiciele Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Wybrane przykłady zdarzeń udokumentowanych w ‘Brunatnej Księdze 2020-2023’:

GDAŃSK. 4 marca 2020 podczas meczu pomiędzy Lechią Gdańsk a Legią Warszawa miejscowi pseudokibice wywiesili flagę z wyrazami poparcia dla Janusza Walusia, polskiego emigranta, który w Republice Południowej Afryki odsiadywał wyrok dożywotniego więzienia za rasistowskie morderstwo. W 1993 zastrzelił polityka walczącego z apartheidem, Chrisa Haniego.

BIAŁYSTOK. 28 czerwca 2020 po zakończeniu meczu pomiędzy Jagiellonią Białystok a Lechią Gdańsk kilku miejscowych pseudokibiców kierowało ksenofobiczne wyzwiska pod adresem kapitana Jagiellonii, pochodzącego z Ukrainy Tarasa Romanczuka. Wykrzykiwali do niego: ‘Nie jesteś Polakiem!’ i ‘Wypier…aj na Ukrainę!’.

IŁAWA. 12 sierpnia 2020 pod Urzędem Miasta grupa mężczyzn, wśród których byli też pseudokibice Jezioraka Iława, zakłóciła pikietę zorganizowaną przeciwko przemocy wobec osób LGBT. Kilkunastu agresorów obrzuciło wulgarnymi wyzwiskami uczestników zgromadzenia, rzucili też w ich kierunku petardę hukową.

NOWY DWÓR MAZOWIECKI. 5 czerwca 2021 w trakcie spotkania Świt Nowy Dwór Mazowiecki – Polonia Warszawa miejscowi pseudokibice znieważyli ciemnoskórego piłkarza Polonii, Juniora Radzińskiego. Wydawali odgłosy naśladujące małpy. Sędzia nie zareagował na to zdarzenie.

LUBLIN. 8 sierpnia 2021 podczas spotkania pomiędzy Motorem Lublin a Ruchem Chorzów pseudokibice miejscowego klubu eksponowali transparent ze sloganem, który w trakcie II wojny światowej był dewizą SS: ‘Nasz honor to wierność’.

WARSZAWA. 30 września 2021 przed meczem Ligi Europy pomiędzy Legią Warszawa a Leicester City pseudokibice stołecznego klubu eksponowali ogromną flagę, która wyszydzała gest przyklęknięcia przez angielskich piłkarzy na znak solidarności z międzynarodową akcją Black Lives Matter. Na transparencie tym znajdował się napis: ‘Kneel before his majesty’ (‘Uklęknij przed jego wysokością’).

SOSNOWIEC. 4 marca 2022 podczas meczu pomiędzy Zagłębiem Sosnowiec a GKS Katowice (derby województwa śląskiego) miejscowi pseudokibice skandowali antyromski, nawołujący do przemocy slogan pod adresem przeciwnego klubu. Wykrzykiwali: ‘Ubij Cygana!’.

KIELCE. 16 lipca 2022 podczas spotkania Korona Kielce – Legia Warszawa miejscowi pseudokibice eksponowali rasistowską flagę, na której znajdował się napis ‘BHBD’, odwołujący się do słów ‘Biały honor, biała duma’. To cytat z piosenki neonazistowskiej kapeli Konkwista 88. Jej słowa brzmią: ‘To była walka na śmierć o biały honor i krew / O białą dumę, celtycki krzyż’.

TYCHY. 13 sierpnia 2022 w trakcie meczu GKS Tychy – Wisła Kraków przyjezdni ‘kibice’ skandowali obelgi na tle antysemickim. Pod adresem klubu z Tychów wykrzykiwali: ‘Jeb...ć Żydów, skurw…ów’.

WROCŁAW. 26 lutego 2023, dwa dni po rocznicy napaści Rosji na Ukrainę, w trakcie spotkania Ekstraklasy piłki nożnej Śląsk Wrocław – Lech Poznań pseudokibice miejscowego klubu wywiesili na ogrodzeniu otaczającym murawę baner, na którym znajdowało się przekreślone godło Ukrainy. 1 marca w związku z zachowaniem wrocławskich ‘kibiców’ Komisja Ligi nałożyła na Śląsk karę w wysokości 15 tysięcy złotych.

Kampania edukacyjna ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest prowadzona od połowy lat dziewięćdziesiątych i ma na celu przeciwdziałanie rasizmowi i dyskryminacji na stadionach. Jest skierowana do kibiców, zawodników, trenerów, sędziów, działaczy sportowych i dziennikarzy. Promuje pozytywny model kibicowania – przede wszystkim szacunek dla różnorodności i postawę fair play.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską, która od wielu lat prowadzi ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację przestępstw popełnionych przez neofaszystów i skrajną prawicę oraz incydentów na tle rasistowskim, ksenofobicznym i aktów dyskryminacji. Od 1 marca 2022 do 1 marca 2023 prowadzenie monitoringu ‘Brunatna Księga’ było wspierane przez Fundusz Obywatelski im. Henryka Wujca.

‘Brunatna Księga 2020-2023’ (pełna wersja raportu):

https://www.nigdywiecej.org//docstation/com_docstation/172/brunatna_ksiega_2020_2023_calosc.pdf

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org

www.facebook.com/Respect.Diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

www.linkedin.com/company/never-again-association

RAPORT O NIENAWIŚCI W MEDIACH BĄKIEWICZA

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ opublikowało raport poświęcony mowie nienawiści, a także antysemickim i antyukraińskim teoriom spiskowym propagowanym na kanale Media Narodowe Roberta Bąkiewicza. W audycjach MN szkalowano też Jerzego Owsiaka, zestawiając Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy z nazistowską akcją pomocową z okresu III Rzeszy. Media Narodowe to telewizja internetowa nadawana na YouTube, która otrzymuje ogromne dotacje z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.  

Kanał Media Narodowe posiada ponad 250 tysięcy subskrybentów. Transmituje miesięcznie średnio 100-150 audycji, niektóre z nich mają kilkadziesiąt tysięcy odsłon. Wydawcą serwisu Media Narodowe jest Stowarzyszenie Marsz Niepodległości, na czele którego stoi Robert Bąkiewicz, redaktor naczelny Mediów Narodowych i główny organizator tzw. Marszu Niepodległości. W latach 2021-2022 prowadzone przez niego stowarzyszenia (Roty Marszu Niepodległości, Marsz Niepodległości i Straż Narodowa) otrzymały prawie 5 milionów złotych z publicznych funduszy, z czego dotacja na Media Narodowe wyniosła ponad 198 tys. złotych.

- ‘Na kanale Media Narodowe obrażani są przedstawiciele wielu mniejszości, w tym Żydzi, uchodźcy z Ukrainy, a także osoby LGBT. Z powodów islamofobicznych atakowani są też uchodźcy przetrzymywani na granicy polsko-białoruskiej’ – stwierdza dr Anna Tatar ze Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, współautorka raportu.

Od pierwszych dni rosyjskiej inwazji na antenie Mediów Narodowych transmitowane są audycje, w których komentatorzy przedstawiają uchodźców z Ukrainy jako zagrożenie (między innymi ‘biologiczne’) dla polskiego społeczeństwa, odbierają Ukraińcom prawo do zachowania własnej tożsamości narodowej (żądając, by się polonizowali), a nawet kwestionują rosyjskie zbrodnie wojenne popełnione w Ukrainie. Robert Bąkiewicz już w 2021 roku w przemówieniu transmitowanym przez Media Narodowe przestrzegał przed ‘imigracją ukraińską’, która miałaby według niego prowadzić do ‘podmiany etnicznej’ w Polsce.

W raporcie Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ odnotowało też liczne przykłady treści antysemickich rozpowszechnianych w Mediach Narodowych. Wśród nich znalazły się oskarżenia o to, że Żydzi czerpią korzyści z wojny przeciwko Ukrainie, manipulują pamięcią o Zagładzie dla celów finansowych, sami są winni antysemityzmu czy wreszcie – że chcą zawłaszczyć Polskę, aby zbudować tu swoje państwo Polin.

Na antenie Mediów Narodowych prowadzący szkalowali również Jerzego Owsiaka i działalność Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. 12 stycznia Piotr Barełkowski (pracownik Mediów Narodowych, zwolniony w 2022 roku z Radia Poznań w związku z przeprowadzeniem z Januszem Korwin-Mikkem wywiadu, w którym pojawiły się treści proputinowskie), miotając oskarżenia i zniewagi pod adresem Owsiaka, odwołał się… do okresu III Rzeszy: ‘Forma tego wydarzenia, którym jest Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, wprost nawiązuje do nazistowskiego Winterhilfe. To była taka akcja w okolicach Bożego Narodzenia, która miała służyć pomocą żołnierzom na froncie […]. Trzeba być ślepym, żeby nie widzieć tej analogii, że samą formę wydarzenia ewidentnie pan Jerzy Owsiak wziął czy wzorował się na hitlerowskim Winterhilfe’.

Oto przykłady komentarzy wygłoszonych na kanale Media Narodowe, które zostały odnotowane w raporcie Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’:

- Radosław Patlewicz (autor książki ‘Mord rytualny w Rzeszowie? Śledztwo historyczne’): ‘Są twarde dowody na to, że Żydzi wykorzystywali krew ludzi i zwierząt w celach przede wszystkich medycznych, a także w celach rytualnych. Chodzi oczywiście o macę paschalną oraz o towarzyszący kolacji sederowej tak zwany rytuał wina’ (18.01.2022),

- Piotr Strzembosz (Stowarzyszenie Wiara i Czyn) o uchodźcach z Ukrainy: ‘Przecież 500 tysięcy osób z kraju ogarniętego wojną, to może być zarzewie nie tylko wirusa COVID, ale szereg innych bardzo niebezpiecznych rzeczy. Jeśli jest stan wojny, ludzie mogą mieć trudność z utrzymaniem higieny, mogą przenosić różne pasożyty, tutaj nie bójmy się tego słowa’ (2.03.2022),

- Brunon Różycki (stały prowadzący audycji na kanale Media Narodowe): ‘Wyludnianie wschodniej Ukrainy jest na rękę Putinowi, Żydom i być może Zachodowi’ (22.03.2022, w ciągu tygodnia audycja ta zyskała ponad 100 tysięcy wyświetleń na YouTube),

- Radosław Patlewicz: ‘Żydzi niemalże expressis verbis domagają się de facto likwidacji chrześcijaństwa, to jaki będą mieli chrześcijanie stosunek do Żydów? [...] Można powiedzieć, że Żydzi niejako znów proszą się o jakieś złe rzeczy z nimi związane, że ktoś im może znowu zrobić krzywdę’ (25.04.2022),

- Jan Bodakowski (stały prowadzący kanału Media Narodowe; od wielu lat uczestnik skrajnie prawicowych manifestacji, a także kandydat Konfederacji w wyborach parlamentarnych w 2019 roku; nie uzyskał mandatu): o literze Z, czyli symbolu rosyjskiej inwazji: ‘[tej litery] nie ma w rosyjskim alfabecie […], za to jest ona bardzo podobna do litery, która jest w języku hebrajskim i w kabalistyce oznacza wojnę. I to by też mi pasowało, że kabalistyczny symbol wojny na czołgach rosyjskich był widoczny, tym bardziej, że znając bardzo bliskie relacje Władimira Putina ze środowiskami żydowskimi’ (10.07.2022),

- Robert Bąkiewicz (redaktor naczelny Mediów Narodowych): ‘Trzeba odkłamać Jedwabne. Jestem w pełni przekonany, że na podstawie tych dowodów, które dzisiaj już mamy, można jednoznacznie stwierdzić, że tego mordu nie dokonali Polacy. […] To, co środowiska żydowskie czy Izrael mówi wokół tej sprawy, utwierdza nas w przekonaniu, że to jest po prostu działanie tylko na korzyść aktualną, budowania mitu tego zbrodniczego postępowania Polaków, ale i podbijania tej całej religii Holokaustu, jak oni to mówią’ (10.07.2022),

- Tadeusz Matuszyk (w latach osiemdziesiątych działacz frakcji tzw. ‘prawdziwych Polaków’ w Solidarności): ‘Od ponad tysiąca lat Żydzi w większości byli, są i będą śmiertelnymi wrogami narodu i państwa polskiego’ (13.10.2022).

***

AKTUALIZACJA: Po publikacji raportu Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ kanał Media Narodowe został usunięty z platformy YouTube.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską, która prowadzi ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację zdarzeń na tle ksenofobicznym i antysemickim. Prowadzi też kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ oraz uczestniczy w projektach przeciwdziałających mowie nienawiści w internecie.

‘Raport o mowie nienawiści na kanale Media Narodowe (2021-2023)’: pełna wersja raportu - plik PDF .

Materiał video zawierający fragmenty audycji z kanału Media Narodowe odnotowanych w raporcie Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’: 

https://www.dailymotion.com/video/x8htsuf

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org

www.facebook.com/Respect.Diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

www.linkedin.com/company/never-again-association

STRATEGIA WALKI Z ANTYSEMITYZMEM NA STADIONACH

Zestaw rekomendacji na temat zwalczania antysemityzmu zaprezentowany został podczas seminarium eksperckiego i briefingu prasowego w siedzibie Polskiej Akademii Nauk w Warszawie 10 stycznia 2022 r. Rekomendacje przygotowało grono ekspertów reprezentujących m.in. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ i Amerykański Komitet Żydowski (biuro w Europie Środkowej) pod patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich.

Punktem wyjścia dla rekomendacji była ogłoszona niedawno Strategia UE w sprawie zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego. Rekomendacje dotyczą m.in. przeciwdziałania antysemityzmowi i ksenofobii za pomocą narzędzi prawnych i edukacyjnych, a także eliminowania treści antysemickich i rasistowskich na stadionach.

Wśród autorów rekomendacji był Dariusz Dziekanowski, przewodniczący Klubu Wybitnego Reprezentanta PZPN, od lat wspierający kampanię ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Postulat zaprezentowany podczas briefingu przez D. Dziekanowskiego brzmi:

‘Rekomendujemy organizację przez Ministerstwo Sportu i Turystyki szkoleń dla kadr instruktorskich i trenerskich, których celem będzie uwrażliwienie na kwestie antysemickich stereotypów, symboli i haseł, które wciąż bywają obecne podczas imprez sportowych. W tym zakresie ważna jest współpraca z Radą do Spraw Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej. Rekomendujemy także Polskiemu Związkowi Piłki Nożnej podjęcie zdecydowanych działań, zmierzających do eliminowania zachowań antysemickich w środowiskach kibiców, m.in. poprzez dodanie odpowiednich zaleceń w podręcznikach licencyjnych PZPN dla klubów Ekstraklasy i niższych lig oraz włączenie do obowiązków klubowych koordynatorów ds. współpracy z kibicami zadania polegającego na edukowaniu środowisk kibiców w zakresie przeciwdziałania antysemityzmowi’.

Podczas dyskusji zwrócono uwagę na problem antysemityzmu wciąż obecnego na wielu polskich stadionach. Na przykład 19 grudnia ub. r. podczas spotkania Ekstraklasy pomiędzy Legią Warszawa a Radomiakiem Radom stołeczni pseudokibice wywiesili transparent z napisem: ‘Duda, tu jest Polska, a nie Polin’. Polin to nazwa Polski w języku hebrajskim, antysemici używają jej jako symbolu rzekomego dążenia Żydów do dominacji nad Polską, hasło ‘Tu jest Polska, a nie Polin’ było skandowane podczas antysemickiej demonstracji w Kaliszu 11 listopada 2021 r.

W pracach nad rekomendacjami uczestniczyli:

- Prof. Michał Balcerzak, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu,

- Prof. Michał Bilewicz, Uniwersytet Warszawski,

- Dariusz Dziekanowski, Przewodniczący Klubu Wybitnego Reprezentanta PZPN,

- Dr Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, Instytut Nauk Prawnych PAN,

- Prof. Rafał Pankowski, Collegium Civitas, współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’,

- Dr Sebastian Rejak, p.o. Dyrektora, American Jewish Committee Central Europe.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która monitoruje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Prowadzi również kampanie społeczne, m.in. ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ‎

STRATEGIA WALKI Z ANTYSEMITYZMEM

Zestaw rekomendacji na temat zwalczania antysemityzmu zaprezentowany został podczas seminarium eksperckiego i briefingu prasowego w siedzibie Polskiej Akademii Nauk w Warszawie 10 stycznia 2022 r. Rekomendacje przygotowało grono ekspertów reprezentujących m.in. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ i Amerykański Komitet Żydowski (biuro w Europie Środkowej) pod patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich.

Punktem wyjścia dla rekomendacji była ogłoszona niedawno Strategia UE w sprawie zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego. Rekomendacje dotyczą m.in. przeciwdziałania antysemityzmowi i ksenofobii za pomocą narzędzi prawnych i edukacyjnych, a także eliminowania treści antysemickich i rasistowskich na stadionach, w mediach i w internecie. Postulowane jest także powołanie urzędu Pełnomocnika ds. zwalczania antysemityzmu jako instytucji niezależnej od czynników politycznych.

Autorzy rekomendacji apelują m.in.: ‘Władze polskie, w szczególności Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz instytucje mu podległe, powinny natychmiast zaprzestać finansowania organizacji radykalnie nacjonalistycznych, które obecnie lub w przeszłości rozpowszechniały treści antysemickie. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Rada Mediów Narodowych, Rada Etyki Mediów i inne instytucje odpowiedzialne za demokratyczny ład medialny powinny jednoznacznie reagować i potępiać przejawy antysemickiej propagandy i stereotypów w mass-mediach, zwłaszcza w mediach publicznych, finansowanych przez polskiego podatnika. W ostatnich latach podobne przypadki występowały nadzwyczaj często i pozostawały bez adekwatnej reakcji ww. instytucji’.

Autorzy dokumentu zwracają uwagę na fakt, iż w ostatnim okresie antysemickie teorie spiskowe często współwystępują z treściami antyszczepionkowymi i negowaniem pandemii, co stanowi o ich szczególnej szkodliwości społecznej.

-‘Rekomendacje te mają wymiar merytoryczny i praktyczny zarazem’ – powiedział w trakcie briefingu Michael Schudrich, Naczelny Rabin RP. – ‘Ich realizacja jest istotna dla społeczności żydowskiej i dla całego kraju’.

W pracach nad rekomendacjami uczestniczyli:

- Prof. Michał Balcerzak, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu,

- Prof. Michał Bilewicz, Uniwersytet Warszawski,

- Dariusz Dziekanowski, Przewodniczący Klubu Wybitnego Reprezentanta PZPN,

- Dr Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, Instytut Nauk Prawnych PAN,

- Prof. Rafał Pankowski, Collegium Civitas, współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’,

- Dr Sebastian Rejak, p.o. Dyrektora, American Jewish Committee Central Europe.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją ekspercką, która monitoruje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎ Uczestniczy w projektach przeciwdziałających mowie nienawiści w internecie: Get The Trolls Out i Open Code for Hate-Free Communication.

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

 

DEBATA O ANTYSEMITYZMIE NIE TYLKO STADIONOWYM

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’, prowadzące kampanię ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’, zorganizowało debatę online na temat stadionowego antysemityzmu i nietolerancji w Polsce i w Europie.

Antysemityzm pozostaje dużym problemem na stadionach i wokół nich – zarówno w Polsce, jak i w świecie. Problem jest niestety zbyt często bagatelizowany przez sportowe władze i media. Podczas spotkania zaprezentowane zostały rezultaty poświęconego tej tematyce międzynarodowego projektu edukacyjnego ‘Changing the Chants’, który zrealizowano we współpracy z Domem Anny Frank (Amsterdam) oraz klubami piłkarskimi Borussia Dortmund i Feyenoord Rotterdam.

Debatę otworzył dr hab. Rafał Pankowski, profesor Collegium Civitas, współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ i sieci Futbol przeciwko Rasizmowi w Europie.

Rezultaty monitoringu antysemityzmu i rasizmu na polskich stadionach zaprezentowała współautorka ‘Brunatnej Księgi’ dr Anna Tatar, współpracowniczka Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. – ‘Antysemickie flagi, symbole, okrzyki i przyśpiewki są od lat bezkarnie propagowane w środowisku pseudokibiców. Uderzający jest brak reakcji na te zdarzenia ze strony władz piłkarskich, klubowych oraz władz miasta, które udzielają wsparcia finansowego klubom i wynajmują im obiekty sportowe’ – powiedziała. 

Dr Wojciech Woźniak z Uniwersytetu Łódzkiego przedstawił założenia projektu edukacyjnego ‘Changing the Chants’. Jego celem jest pogłębienie zrozumienia, jak ważną rolę w przeciwdziałaniu antysemityzmowi może odgrywać edukacja pozaformalna prowadzona przez kluby sportowe. Opracowanie dobrych praktyk, w oparciu o doświadczenia i współpracę klubów z różnych krajów, pozwoli na tworzenie przyjaznych i otwartych społeczności kibicowskich w całej Europie i poza nią. Projekt ten jest wspierany przez program Unii Europejskiej ‘Prawa, równość i obywatelstwo’. 

Ponadto w trakcie debaty wystąpił dr Maciej Kozłowski, były ambasador Polski w Izraelu i autor książki ‘Naród Wybrany – Cracovia Pany. Z wielokulturowej historii polskiego sportu’ (wydanej przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ w 2015). W krótkim rysie historycznym omówił rolę Żydów w polskiej piłce: ich zasługi dla rozwoju tego sportu, ich udział w postawaniu pierwszych klubów i w rozgrywkach. Przedstawił również sylwetki zawodników pochodzenia żydowskiego: Józefa Lustgartena, Ludwika Gintela i Leona Sperlinga, którzy z ogromnymi sukcesami występowali jako reprezentanci Polski. 

Problem antysemityzmu nie tylko stadionowego przedstawił dr Sebastian Rejak z American Jewish Committee – biuro w Europie Środkowej. 

Organizatorem dyskusji było Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’, a partnerami: FARE oraz AJC - Central Europe.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją, która monitoruje incydenty na tle ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Pomysłodawcą akcji ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ był śp. Marcin Kornak (1968-2014), wieloletni prezes Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. Kampania ta jest prowadzona od połowy lat dziewięćdziesiątych i ma na celu przeciwdziałanie rasizmowi i dyskryminacji na stadionach. Jej istotną część stanowi prowadzenie monitoringu treści rasistowskich i antysemickich, a także informowanie o nich opinii publicznej.

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

CZY ANTYSEMITYZM JEST ANTYSEMICKI?

W warszawskim Sądzie Okręgowym rozpoczęła się sprawa wytoczona Stowarzyszeniu ‘NIGDY WIĘCEJ’ przez Wydawnictwo 3DOM, dystrybutora antysemickich publikacji. Pierwsza rozprawa odbyła się 6 maja.

Dystrybutor antysemickich publikacji (Wydawnictwo 3DOM z Częstochowy) podał do sądu Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ w związku z usunięciem, po zgłoszeniu przez Stowarzyszenie, ofert antysemickich publikacji z serwisu Allegro. 

W 2020 r. platforma Allegro, po zgłoszeniu przez Stowarzyszenie nienawistnych treści, usunęła kilkanaście pozycji sprzedawanych przez firmę 3DOM. Wśród nich były m.in. współczesne wydania książek przedwojennego antysemity ks. Stanisława Trzeciaka pt. ‘Program światowej polityki żydowskiej. Konspiracja i dekonspiracja’, ‘Kartki z więzienia’ – antyżydowskie tyrady Eligiusza Niewiadomskiego (zabójcy prezydenta Gabriela Narutowicza), negująca Holokaust książka Douglasa Reeda pt. ‘Strategia Syjonu. Nieznana historia narodu wybranego’, a także powtarzająca średniowieczne oskarżenia książka pt. ‘Mord rytualny - przyczynki historyczne’, której współautorem był poseł Konfederacji Grzegorz Braun.

Przedstawiciel Wydawnictwa 3DOM twierdzi, że nazwanie powyższych publikacji antysemickimi narusza dobre imię i renomę Wydawnictwa. Domaga się od Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ zadośćuczynienia finansowego, przeprosin oraz zagwarantowania, że w przyszłości nigdy nie zgłosi rekomendacji usunięcia z Allegro jakiegokolwiek produktu sprzedawanego przez Wydawnictwo 3DOM.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ reprezentowane jest w sprawie przez dr. Wojciecha Marchwickiego, adwokata z warszawskiego oddziału międzynarodowej kancelarii Hogan Lovells.

- ‘Działalność Stowarzyszenia, przejawiająca się w dążeniu do usuwania treści o charakterze rasistowskim czy dyskryminacyjnym, służy interesowi społecznemu’ – stwierdził dr W. Marchwicki. Zgłoszenie Allegro faktu rozprowadzania przez Wydawnictwo antysemickich publikacji nie stanowi bezprawnego naruszenia dóbr osobistych – zarzut sformułowany przez Stowarzyszenie jest prawdziwy.

Wskazane przez Stowarzyszenie publikacje są w swoim przesłaniu skrajnie, wręcz demonstracyjnie antysemickie, nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych i wyznaniowych. W piśmie przedłożonym Sądowi pełnomocnik Stowarzyszenia wymienił liczne przykłady skrajnie antysemickich, dyskryminacyjnych treści zawartych w pozycjach dystrybuowanych przez Wydawnictwo 3DOM, m.in.:

- ‘żydzi mieszkający w krajach chrześcijańskich i obok narodów chrześcijańskich, są elementem wysoce niepożądanym. Są oni tym, czym obce ciało w organizmie, które zawsze, o ile nie natrafi na silniejszy opór, wywołuje zaburzenia. Narody chrześcijańskie powinny dokładać usilnych starań, by rozwiązać kwestię żydowską, która nigdy nie traci na swej żywotności’ (Józef Kruszyński ‘Talmud. Co zawiera i czego naucza’);

- ‘Od dżumy moralnej żydostwa naród musi się odgrodzić murem chińskim. (…) Świat aryjski czeka w przyszłości straszliwa, śmiertelna walka ze stunogim polipem żydowskim’ (Eligiusz Niewiadomski ‘Kartki z więzienia’);

- ‘Odżydzenie bowiem prasy i odżydzenie radia, odżydzenie filmu i kinematografu, a przez to odżydzenie i mentalności polskiej jest równie wielkim i wzniosłym zadaniem jak odżydzenie handlu, rzemiosła i przemysłu. (…) Niechże otworzą się oczy wszystkim, a szczególniej tym, którzy «mają oczy, ale nie widzą» i niech pobudzą cały Naród do samoobrony, by Polskę uwolnić od żydów, jako od elementów obcych, szkodliwych i wrogich’ (Stanisław Trzeciak ‘Talmud o gojach a kwestia żydowska w Polsce’);

- ‘A zatem nie Hitler, ale Talmud prześladuje Żydów. Hitler jest tylko narzędziem w ręku Sprawiedliwości Bożej’ (Stanisław Trzeciak ‘Mesjanizm a kwestia żydowska’).

Książki zakwestionowane przez Stowarzyszenie epatują całym szeregiem antysemickich klisz. Wątki te są przy tym kluczowymi elementami tych książek, najczęściej centralną tezą. Obfitują w opisy spisków żydowskich, dążenia do władzy nad światem, wrodzonej nienawiści do chrześcijan czy mordów rytualnych.

Zarówno prawo karne, jak i zasady wprowadzone przez Allegro, zabraniają obrotu przedmiotami zawierającymi treści propagujące faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość.

Publikacje rozpowszechniane przez Wydawnictwo 3DOM nie mają przy tym jakiejkolwiek wartości naukowej czy edukacyjnej, pozbawione są omówień, rzetelnego wprowadzenia historycznego czy próby krytycznej oceny. Wręcz przeciwnie – w części są poprzedzone entuzjastycznymi wstępami współczesnego wydawcy. W przedstawionej sądowi eksperckiej opinii historyk dr Maciej Moszyński, specjalista z zakresu badań nad antysemityzmem, wskazał, że inkryminowane wydania nie zawierają żadnego komentarza krytycznego, wręcz przeciwnie, stanowią apologię skrajnie antysemickich treści: ‘Tezy zawarte w komentarzach wydawcy wpisują się dyskurs antysemicki o charakterze spiskowym, którego centralny element stanowi figura Żyda jako wroga’.

Wydawnictwo 3DOM sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie reprezentowane jest przez radcę prawnego Jarosława Litwina, który zasłynął jako prawnik byłego księdza Jacka Międlara, oskarżanego o propagowanie antysemityzmu i ksenofobii. Założyciel Wydawnictwa 3DOM, Tomasz Stala, jest współpracownikiem skrajnie prawicowego posła Konfederacji Grzegorza Brauna.

Po krótkiej rozprawie sąd odroczył sprawę w celu zapoznania się z dokumentacją – pismami stron oraz wnioskami dowodowymi. Kolejny termin rozprawy zostanie najprawdopodobniej wyznaczony w drugiej połowie roku.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która dokumentuje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Od 2005 roku w ramach akcji ‘Racism-Delete’ działa na rzecz usuwania treści rasistowskich z sieci. Jest częścią międzynarodowej organizacji International Network Against Cyber Hate. Uczestniczy w projektach przeciwdziałających mowie nienawiści w internecie: Get The Trolls Out i Open Code for Hate-Free Communication.

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

KU PRZESTRODZE – NOWA INICJATYWA EDUKACYJNA ONLINE

Z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem, obchodzonego 9 listopada w rocznicę Nocy Kryształowej, Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ ogłasza inaugurację oświatowej inicjatywy online pod nazwą ‘Ku przestrodze’. Jest ona wspólnym przedsięwzięciem edukacyjnym realizowanym przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ i Fundację ‘Naprzód’ przy wsparciu Europejskiej Sieci na rzecz Alternatywnego Myślenia i Dialogu Politycznego.

W ramach projektu przygotowano zestaw materiałów do wykorzystania w pracy z młodzieżą uczęszczającą do szkół ponadpodstawowych. Autorzy zachęcają do korzystania z zamieszczonych na stronie filmów, prezentacji i scenariuszy zajęć dla nauczycieli, edukatorów z organizacji pozarządowych, instruktorów harcerskich, organizatorów wypoczynku dla młodzieży oraz uczniów chcących samodzielnie poszerzyć swoją wiedzę.

Na specjalnej stronie internetowej http://kuprzestrodze.edu.pl znajdują się wykłady wybitnych specjalistów w dziedzinie historii, socjologii i psychologii społecznej wraz z arkuszami pytań i odpowiedzi, scenariusze lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie oraz godzin wychowawczych, a także materiały dydaktyczne w języku angielskim (mogące służyć podczas lekcji angielskiego).

W ramach projektu przygotowano ciekawe, wychodzące poza podstawę programową treści m.in. dotyczące psychologii nazizmu, faszystowskiej wizji rodziny, pedagogiki pamięci, ludobójstwa czy pracy przymusowej. Wśród wykładowców zaangażowanych w przygotowanie materiałów znaleźli się m.in. dr Jack Bloom (Indiana University Northwest, USA), dr hab. Michał Bilewicz (Uniwersytet Warszawski, Centrum Badań nad Uprzedzeniami), Luiza Kulenkampff (Centrum Anny Frank, Berlin) i dr hab. Rafał Pankowski (współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, profesor Collegium Civitas).

- ‘Coraz mniej jest wśród nas naocznych świadków czy ofiar faszyzmu, na przykład byłych więźniów obozów koncentracyjnych, coraz mniej czasu i miejsca poświęca się na ten bolesny i tragiczny okres na lekcjach historii. Staje się on kolejnym odległym epizodem. Historia powinna nas uczyć i być przestrogą’ - mówią autorzy projektu.

- ‘W ostatnim czasie system edukacji podlega rosnącej presji ideologicznej ze strony skrajnej prawicy. Nasza inicjatywa ma stanowić odpowiedź na nacjonalistyczną propagandę i indoktrynację’ – stwierdza współtwórca projektu Rafał Pankowski ze Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

- ‘Nasz projekt nie jest zakończony i będzie cały czas uzupełniany. Wszelkie instytucje, organizacje i osoby indywidualne zapraszamy do współpracy’ - dodaje dr hab. Gavin Rae (Akademia Leona Koźmińskiego, Fundacja ‘Naprzód’).

Noc Kryształowa (po niemiecku Kristallnacht, Reichskristallnacht lub Reichspogromnacht) to pogrom Żydów w nazistowskich Niemczech w nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. Symbolizował on kolejną falę prześladowania Żydów przez nazistów, której zbrodniczą kulminacją stał się Holokaust. Od lat rocznica Nocy Kryształowej upamiętniana jest jako Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną antyrasistowską organizacją ekspercką. Stowarzyszenie prowadzi edukacyjne kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

Współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ Rafał Pankowski został uhonorowany tegoroczną Nagrodą Praw Człowieka im. Paula Ehrlicha i Gunthera K. Schwerina.

Wyróżnienie zostało ustanowione w 1998 r. przez amerykańską Ligę Przeciwko Zniesławieniu (Anti-Defamation League) w celu uhonorowania osób walczących z antysemityzmem w Europie. Dyrektor ADL ds. europejskich Andrew Srulevitch wręczył nagrodę podczas wizyty w Polsce 6 lutego 2019 r.

Za swój wkład w walkę z antysemityzmem i ksenofobią laureat wyróżnienia był we własnym kraju wielokrotnie atakowany. 24 stycznia 2019 r. państwowa telewizja w kanale TVP Info (prowadzący: M. Ogórek i R. Ziemkiewicz) nazwała Pankowskiego ‘jedną z najbardziej nikczemnych person’, która ‘oskarża Polaków o faszyzm, jeździ po całym świecie i opowiada kocopały o polskim antysemityzmie’, należy do ‘najgorszego sortu Polaków, którzy żyją z nienawiści do własnej ojczyzny’. W związku z tymi wypowiedziami Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar złożył do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji protest przeciwko kolejnemu przypadkowi mowy nienawiści w mediach publicznych.

Dr hab. Rafał Pankowski jest profesorem socjologii w Collegium Civitas, w 2018 r. opublikował szeroko komentowany artykuł na łamach ‘Israel Journal of Foreign Affairs’ na temat dyskursu antysemickiego w polskich mediach i polityce. Współpracował także z wieloma organizacjami eksperckimi i placówkami akademickimi, m.in. z londyńskim Chatham House, wiedeńskim Instytutem Nauk o Człowieku oraz Centrum Studiów Europejskich na Uniwersytecie Chulalongkorn w Bangkoku.

W 2018 r. nowojorski tygodnik ‘The Algemeiner’ umieścił go na ogłaszanej corocznie liście stu osób mających pozytywny wpływ na życie żydowskiej społeczności w świecie. W tej samej edycji listy wyróżniono w taki sposób m.in. aktorkę Sharon Stone, księcia Williama i dyrygenta Zubina Mehtę. Rafał Pankowski został doceniony za konsekwentne działanie przeciwko antysemityzmowi i rasizmowi.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją, która monitoruje incydenty na tle ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.

Rafał Pankowski o Międzynarodowym Dniu Pamięci o Holokauście i akcji #WeRemember:

Więcej informacji:

www.nigdywiecej.org www.facebook.com/Respect.Diversity www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

RASISTA NA STADIONIE NARODOWYM?

Podczas Narodowej Gali Boksu na warszawskim Stadionie Narodowym pod patronatem minister Anny Marii Anders wystąpić ma Artur Binkowski, który propaguje poglądy neonazistowskie. Protestuje Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Bokserska gala – reklamowana jako ‘największa gala bokserska w historii Polski’ – planowana jest na PGE Stadionie Narodowym 25 maja 2018 roku z udziałem pięściarzy takich jak Mariusz Wach, Izu Ugonoh, Artur Szpilka i Ewa Piątkowska. Walkom towarzyszyć mają występy Edyty Górniak, zespołu Kombii oraz rapera Liroya, posła na Sejm RP. Konferansjerem ma być Michael Buffer, który współpracował z Donaldem Trumpem. Organizator Marcin Najman, były mistrz Europy w kickboxingu, twierdzi, że gala stanowi formę uczczenia 100-lecia niepodległości Polski.

43-letni obecnie Binkowski w 2000 roku dotarł do ćwierćfinału w igrzyskach olimpijskich w Sydney jako reprezentant Kanady, gdzie od lat mieszka. Od 2012 roku występuje głównie w Polsce, jest też znany z konfliktów z prawem. Ostatnio był aresztowany przez władze kanadyjskie na miesiąc w lutym tego roku.

W trakcie zapowiadającej Narodową Galę Boksu konferencji prasowej, która odbyła się na Stadionie Narodowym już 23 listopada ub.r., Binkowski wygłosił 20-minutowe przemówienie nawołujące do stworzenia ‘czystej białej Polski’, potępiał też polityków, którzy nie są ‘prawdziwymi Polakami’ i oddawał hołd kolegom, których przedstawiał jako ‘moich skinów’.

W mediach społecznościowych Binkowski rozpowszechnia utwory neonazistowskiego zespołu Honor, wkleja też własne komentarze z rasistowskimi i antysemickimi treściami, np.: ‘MY NADAL pod zaboramii !! to juz prawie 300 lat !! pierwszy drugi i trzeci raz to FIZYCZNIE NaS gwalcili !! po 2ej wojnie MY pod OKUPACJA rosji !! w 89 nasi OjcowiE i nasze MaMY ODRZUCAJA moskwe rosje komune !! ....od 89 do czasu terazniejszego a jest 2020 prawie ZYDZii i izrael !!’ (pisownia oryginalna).  W innym, niedawnym poście pisze m.in.: ‘lewaki, judasze, zatrute mózgi (…) zydzi z nich DEBILOW i ZDRAJCOW robia !! trzeba ich pod ścianę’.

Organizatorzy gali nie zrezygnowali jednak z występu Binkowskiego, który ma się zmierzyć z samym Najmanem. Nazwisko Binkowskiego figuruje na oficjalnej stronie internetowej PGE Stadionu Narodowego. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ zostało poproszone o interwencję przez korespondenta, który zauważa: - ‘To jest po prostu szokujące. Co ten człowiek wycierający sobie twarz polską flagą wygaduje, i jeszcze promuje neonazistowski zespół. Przeważnie wystrojony w czapkę z Kotwicą czy koszulkę z Powstaniem Warszawskim. Sam trenuję sporty walki i widzę, że ten imbecyl trafia do młodszych chłopaków’. 

- ‘Stadion Narodowy nie jest prywatnym folwarkiem, ale obiektem zbudowanym ze środków publicznych przed Euro 2012. To niedopuszczalne, aby dziś organizowano tam imprezę, której bohater po prostu propaguje rasizm’ – stwierdza Rafał Pankowski, koordynator antyrasistowskiej kampanii edukacyjnej ‘RESPECT Diversity’ realizowanej przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ w ramach Programu Odpowiedzialności Społecznej UEFA Euro 2012.  – ‘Jeśli organizatorzy nie zmienią zdania, wzywamy panią Anders, która jest pełnomocnikiem premiera ds. dialogu międzynarodowego, do natychmiastowego wycofania patronatu nad tą galą’.

- ‘W sporcie nie ma miejsca na rozróżnianie ze względu na pochodzenie czy kolor skóry. Sport ma za zadanie łączyć ludzi, a nie dzielić – nie ma w nim miejsca na nienawiść. Organizatorzy Narodowej Gali Boksu i gospodarze Stadionu Narodowego powinni to przemyśleć’ – dodaje Piotr Ciołkowski, edukator sportowy współtworzący kampanię ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

- ‘Zachowanie Artura Binkowskiego przynosi wstyd Polsce i Kanadzie’ – mówi Witold Liliental, przedstawiciel Polonii kanadyjskiej i współpracownik Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest niezależną organizacją antyrasistowską powstałą w 1996 roku. Prowadzi kampanie ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’. Stowarzyszenie 'NIGDY WIĘCEJ' koordynowało edukacyjne działania antyrasistowskie związane z przygotowaniami do turnieju UEFA EURO 2012 w Polsce i na Ukrainie.

Dodatkowe informacje:

tel. 601 360 835

www.nigdywiecej.org

www.facebook.com/Respect.Diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ