UPRZEDZENIA I POGARDA NA STADIONACH – NOWA ‘BRUNATNA KSIĘGA’

Z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Dyskryminacją Rasową Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ opublikowało ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację zdarzeń na tle rasistowskim i ksenofobicznym oraz aktów dyskryminacji z lat 2020-2023. Obejmuje ona również incydenty na stadionach i zajścia z udziałem pseudokibiców.

Wieloletnim autorem ‘Brunatnej Księgi’ był śp. Marcin Kornak (1968-2014), założyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, działacz społeczny, komentator życia publicznego oraz pomysłodawca kampanii społecznej ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’. 20 marca przypadła dziewiąta rocznica jego śmierci.

Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1966 roku ustanowiło 21 marca Międzynarodowym Dniem Walki z Dyskryminacją Rasową. Upamiętnia on masakrę w Sharpeville w Republice Południowej Afryki. Tego dnia, w 1960 roku, policja otworzyła ogień do czarnoskórej ludności protestującej przeciwko apartheidowi. Zginęło sześćdziesiąt dziewięć osób, a sto osiemdziesiąt zostało rannych. Celem obchodów tej tragicznej rocznicy jest wyrażenie sprzeciwu wobec rasizmu, dyskryminacji i ksenofobii, a także kształtowanie społecznej wrażliwości na te zjawiska.

W najnowszej edycji ‘Brunatnej Księgi’ opisane zostały przykłady rasistowskich flag na stadionach, pogardliwych okrzyków wobec ciemnoskórych piłkarzy czy antysemickich przyśpiewek. Pseudokibice eksponowali transparenty z symbolami nazistowskimi jak Totenkopf (znak trupiej czaszki, którego używali strażnicy w obozach koncentracyjnych), ze sloganem ‘Krew i honor’ (motto Hitlerjugend) czy krzyżem celtyckim (oznaczającym tzw. białą siłę). Manifestowali też swoją niechęć wobec uchodźców z Ukrainy, wywieszając flagi z hasłem ‘Stop ukrainizacji’.

- ‘Wywieszanie na stadionach flag propagujących nienawiść pozostaje właściwie bezkarne. Władze piłkarskie reagują rzadko, a jeśli na kluby są nakładane jakiekolwiek kary, to zazwyczaj symboliczne’ – powiedziała dr Anna Tatar, współautorka raportu. – ‘O ignorowaniu tego problemu świadczy na przykład eksponowanie przez kiboli Motoru Lublin transparentu, na którym widnieje motto SS: Nasz honor to wierność. Jest wywieszany na trybunach od lat i przyzwala na to klub, miasto jako sponsor i PZPN’ – dodaje.

W ‘Brunatnej Księdze’ udokumentowano również manifestacje z hasłami podżegającymi do nienawiści, w których brali udział pseudokibice. – ‘Ramię w ramię ze skrajną prawicą uczestniczyli w protestach antyukraińskich, atakowali osoby LGBT i próbowali blokować Marsze Równości. Kibice dopuszczali się też przemocy w czasie Strajku Kobiet i wspierali negacjonistów epidemii koronawirusa’ – podkreślili przedstawiciele Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Wybrane przykłady zdarzeń udokumentowanych w ‘Brunatnej Księdze 2020-2023’:

GDAŃSK. 4 marca 2020 podczas meczu pomiędzy Lechią Gdańsk a Legią Warszawa miejscowi pseudokibice wywiesili flagę z wyrazami poparcia dla Janusza Walusia, polskiego emigranta, który w Republice Południowej Afryki odsiadywał wyrok dożywotniego więzienia za rasistowskie morderstwo. W 1993 zastrzelił polityka walczącego z apartheidem, Chrisa Haniego.

BIAŁYSTOK. 28 czerwca 2020 po zakończeniu meczu pomiędzy Jagiellonią Białystok a Lechią Gdańsk kilku miejscowych pseudokibiców kierowało ksenofobiczne wyzwiska pod adresem kapitana Jagiellonii, pochodzącego z Ukrainy Tarasa Romanczuka. Wykrzykiwali do niego: ‘Nie jesteś Polakiem!’ i ‘Wypier…aj na Ukrainę!’.

IŁAWA. 12 sierpnia 2020 pod Urzędem Miasta grupa mężczyzn, wśród których byli też pseudokibice Jezioraka Iława, zakłóciła pikietę zorganizowaną przeciwko przemocy wobec osób LGBT. Kilkunastu agresorów obrzuciło wulgarnymi wyzwiskami uczestników zgromadzenia, rzucili też w ich kierunku petardę hukową.

NOWY DWÓR MAZOWIECKI. 5 czerwca 2021 w trakcie spotkania Świt Nowy Dwór Mazowiecki – Polonia Warszawa miejscowi pseudokibice znieważyli ciemnoskórego piłkarza Polonii, Juniora Radzińskiego. Wydawali odgłosy naśladujące małpy. Sędzia nie zareagował na to zdarzenie.

LUBLIN. 8 sierpnia 2021 podczas spotkania pomiędzy Motorem Lublin a Ruchem Chorzów pseudokibice miejscowego klubu eksponowali transparent ze sloganem, który w trakcie II wojny światowej był dewizą SS: ‘Nasz honor to wierność’.

WARSZAWA. 30 września 2021 przed meczem Ligi Europy pomiędzy Legią Warszawa a Leicester City pseudokibice stołecznego klubu eksponowali ogromną flagę, która wyszydzała gest przyklęknięcia przez angielskich piłkarzy na znak solidarności z międzynarodową akcją Black Lives Matter. Na transparencie tym znajdował się napis: ‘Kneel before his majesty’ (‘Uklęknij przed jego wysokością’).

SOSNOWIEC. 4 marca 2022 podczas meczu pomiędzy Zagłębiem Sosnowiec a GKS Katowice (derby województwa śląskiego) miejscowi pseudokibice skandowali antyromski, nawołujący do przemocy slogan pod adresem przeciwnego klubu. Wykrzykiwali: ‘Ubij Cygana!’.

KIELCE. 16 lipca 2022 podczas spotkania Korona Kielce – Legia Warszawa miejscowi pseudokibice eksponowali rasistowską flagę, na której znajdował się napis ‘BHBD’, odwołujący się do słów ‘Biały honor, biała duma’. To cytat z piosenki neonazistowskiej kapeli Konkwista 88. Jej słowa brzmią: ‘To była walka na śmierć o biały honor i krew / O białą dumę, celtycki krzyż’.

TYCHY. 13 sierpnia 2022 w trakcie meczu GKS Tychy – Wisła Kraków przyjezdni ‘kibice’ skandowali obelgi na tle antysemickim. Pod adresem klubu z Tychów wykrzykiwali: ‘Jeb...ć Żydów, skurw…ów’.

WROCŁAW. 26 lutego 2023, dwa dni po rocznicy napaści Rosji na Ukrainę, w trakcie spotkania Ekstraklasy piłki nożnej Śląsk Wrocław – Lech Poznań pseudokibice miejscowego klubu wywiesili na ogrodzeniu otaczającym murawę baner, na którym znajdowało się przekreślone godło Ukrainy. 1 marca w związku z zachowaniem wrocławskich ‘kibiców’ Komisja Ligi nałożyła na Śląsk karę w wysokości 15 tysięcy złotych.

Kampania edukacyjna ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’ Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest prowadzona od połowy lat dziewięćdziesiątych i ma na celu przeciwdziałanie rasizmowi i dyskryminacji na stadionach. Jest skierowana do kibiców, zawodników, trenerów, sędziów, działaczy sportowych i dziennikarzy. Promuje pozytywny model kibicowania – przede wszystkim szacunek dla różnorodności i postawę fair play.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską, która od wielu lat prowadzi ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację przestępstw popełnionych przez neofaszystów i skrajną prawicę oraz incydentów na tle rasistowskim, ksenofobicznym i aktów dyskryminacji. Od 1 marca 2022 do 1 marca 2023 prowadzenie monitoringu ‘Brunatna Księga’ było wspierane przez Fundusz Obywatelski im. Henryka Wujca.

‘Brunatna Księga 2020-2023’ (pełna wersja raportu):

https://www.nigdywiecej.org//docstation/com_docstation/172/brunatna_ksiega_2020_2023_calosc.pdf

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org

www.facebook.com/Respect.Diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

www.linkedin.com/company/never-again-association

Wystawy, konkursy i blog w instytucjach penitencjarnych – komunikat Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ na Międzynarodowy Dzień Edukacji w Więzieniach

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ we współpracy z pracownikami zakładów karnych i osobami pozbawionymi wolności prowadzi działania na rzecz promowania różnorodności i budowania szacunku dla odmienności. Z okazji zbliżającego się Międzynarodowego Dnia Edukacji w Więzieniach (13 października) zachęca kolejne instytucje penitencjarne i organizacje społeczne do włączenia się w akcje przeciwko uprzedzeniom.

13 października 1989 roku Rada Europy przyjęła rekomendacje dotyczące potrzeb i obowiązków w zakresie prowadzenia edukacji w warunkach więziennych. W dokumencie tym stwierdzono, że wszystkim więźniom należy zapewnić możliwość uczestnictwa w działaniach edukacyjnych i że powinny one służyć rozwojowi osobistemu, sprzyjać skutecznej reintegracji ze społeczeństwem i ograniczać zjawisko recydywy. Rada Europy rekomendowała też, by więźniowie byli zachęcani do udziału w zróżnicowanych zajęciach. Międzynarodowy Dzień Edukacji w Więzieniach jest obchodzony w rocznicę podpisania tego dokumentu.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ podejmuje działania o charakterze edukacyjnym, wykraczające poza sformalizowane kształcenie. Między innymi w 2019 roku objęło honorowym patronatem I Ogólnopolski Konkurs dla Osób Pozbawionych Wolności ‘Od Środka’ zorganizowany przez Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska ‘Pro Civium’. Temat konkursu brzmiał: ‘Co powiedziałbyś dziś człowiekowi, którego kiedyś skrzywdziłeś?’. Nadesłane prace oceniali także przedstawiciele Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, którzy znaleźli się w składzie jury.

Ponadto ‘NIGDY WIĘCEJ’ we współpracy z ‘Pro Civium’ przygotowało broszurę dla osób skazanych. Zawiera ona informacje na temat programu pomocy w przygotowaniu osób pozbawionych wolności do życia po opuszczeniu zakładu lub aresztu. Motywem przewodnim broszury były słowa: ‘Każdy człowiek zasługuje na prawo do drugiej szansy. Czym większe zło, które uczynił, tym dłuższa droga do wybaczenia’.

Również w 2019 roku słuchacze Centrum Kształcenia Ustawicznego przy Zakładzie Karnym w Czarnem we współpracy ze Stowarzyszeniem ‘NIGDY WIĘCEJ’ przygotowali wystawy plakatów i grafik o tematyce antyrasistowskiej. Pomysłodawcą był osadzony p. Michał, który napisał: - ‘Nie zgadzamy się na mieszanie pojęć nacjonalizmu i patriotyzmu w jakiejkolwiek formie! Jest to pierwszy tego typu projekt w zakładzie karnym i spotkał się z żywą odezwą’.  Jedna z wystaw dotyczyła przełamywania uprzedzeń w sporcie, a inna została zaprezentowana z okazji rocznicy Nocy Kryształowej (pogromu antyżydowskiego w hitlerowskich Niemczech).

Współpracę ze Stowarzyszeniem ‘NIGDY WIĘCEJ’ nawiązał autor bloga ‘37dni’, osadzony Łukasz Głowacki. To jeden z niewielu blogów w Europie tworzony z miejsca, w którym nie ma dostępu do internetu. Głównym celem bloga jest przybliżenie jego odbiorcom więziennej rzeczywistości z perspektywy osoby osadzonej. Wpisy autorów krążą wokół tematów filozofii, emocji i relacji międzyludzkich. Publikacje przybliżają także działalność Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

Przedstawiciele ‘NIGDY WIĘCEJ’ przeprowadzili też serię antyrasistowskich szkoleń dla pracowników zakładów penitencjarnych oraz wolontariuszy pracujących z więźniami w ramach specjalnych warsztatów zorganizowanych w 2016 r. w Polsce, Grecji i na Węgrzech. Szkolenia te stanowiły część innowacyjnego projektu edukacyjnego E.U.R.O.P.E. (European Union Rapprochement for Offenders and Pupils Education), realizowanego pod auspicjami Komisji Europejskiej.

We współpracy z instytucjami penitencjarnymi i organizacjami społecznymi Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ gotowe jest bezinteresownie pomóc w przygotowaniu antyrasistowskiej wystawy plakatów, ulotek i naklejek (wysyłając takie materiały do wyeksponowania np. w gablocie), przekazać do biblioteki więziennej archiwalne numery magazynu ‘NIGDY WIĘCEJ’, objąć patronatem konkurencje sportowe (także e-sportowe), które byłyby rozegrane pod hasłem ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’, jak również przeprowadzić wirtualną prezentację na tematy rasizmu i różnorodności dla personelu i więźniów. Kontakt mailowy to: redakcja@nigdywiecej.org .

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która dokumentuje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Prowadzi również kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

‘CZARNA SKÓRA, BIAŁE MASKI’ PO RAZ PIERWSZY PO POLSKU

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ objęło patronatem pierwsze polskie wydanie przełomowej książki Frantza Fanona pt. ‘Czarna skóra, białe maski’.

 

Opublikowany w 1952 roku esej pozostaje jednym z najważniejszych tekstów poświęconych walce z rasizmem. Stanowił inspirację dla ruchów praw obywatelskich, antykolonialnych i na rzecz równouprawnienia osób czarnoskórych na całym świecie.

Frantz Omar Fanon urodził się w 1925 r. na karaibskiej wyspie Martynika (wówczas kolonii francuskiej). W czasie drugiej wojny światowej walczył w ruchu Wolnej Francji u boku de Gaulle’a. Studiował medycynę, filozofię i psychologię na uniwersytecie w Lyonie. W latach pięćdziesiątych przeniósł się do Algierii i pracował w szpitalu psychiatrycznym. Zaangażował się w ruch antykolonialny i wspierał Algierczyków w walce o niepodległość. W późniejszych latach mieszkał w Tunezji i w Ghanie, gdzie pełnił funkcję algierskiego ambasadora. Przez całe życie pisał książki i artykuły poświęcone kwestiom rasizmu, kolonializmu i wykluczenia. Zmarł w 1961 r. w USA.

Głównym tematem książki ‘Czarna skóra, białe maski’ jest analiza dziedzictwa kolonializmu z perspektywy psychologicznej. Fanon skupia się w niej na języku oraz na relacji między ‘czarnym’ i ‘białym’. Odwołując się do świadectw historycznych, literackich, do myśli filozoficznej i do własnego doświadczenia, stawia tezę, że piętno kolonializmu nosi wszelkie znamiona zbiorowej neurozy i że trzeba się zastanowić nad tym, jak uleczyć ten stan. Pokazuje, jak stworzony przez kolonialną represję mechanizm poczucia wyższości i niższości reprodukuje się w świadomych i nieświadomych zachowaniach, postawach i lękach. Zastanawia się też nad tym, jak wyjść z bezustannie nakręcającej się spirali stereotypów i uprzedzeń.

O uniwersalnym przesłaniu książki Fanona pisał między innymi Leonardio Custodio na stronie London School of Economics and Political Science: ‘Autorefleksyjna, filozoficzna, poetycka, literacka, być może też medyczna, a przede wszystkim polityczna analiza Fanona wciąż jest siłą napędową. Pozostaje fundamentalną częścią współczesnej konstelacji intelektualnych i społecznych zmagań i dyskursów, których celem jest potępienie i podważenie skutków rasizmu’.

Książka Frantza Fanona ‘Czarna skóra, białe maski’ (w przekładzie Urszuli Kropiwiec) ukazała się nakładem wydawnictwa Karakter przy wsparciu Instytutu Francuskiego w Polsce.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską, która prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

 

APEL O SOLIDARNOŚĆ W CZASIE EPIDEMII

W Międzynarodowym Dniu Walki z Dyskryminacją Rasową Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ apeluje o solidarność z osobami, które ze względu na swoje pochodzenie czy narodowość doświadczyły przemocy, szykan albo dyskryminacji w ostatnich dniach i tygodniach w związku z epidemią koronowirusa.

W monitoringu ‘Brunatna Księga’ Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ odnotowało m.in. agresywne zachowanie wobec studentów z Chin ze strony polskich studentów Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku, brutalne pobicie pochodzącego z Chin kucharza, który od 25 lat mieszka we Wrocławiu, czy też żądanie rodziców przedstawione dyrekcji jednego z międzynarodowych przedszkoli, by usunąć z pracy nauczycieli azjatyckiego pochodzenia. W centrum Warszawy grupa młodych kobiet i mężczyzn wykrzykiwała szyderczo ‘Koronawirus!’ w stronę trzech studentek uczelni Collegium Civitas pochodzących z Wietnamu. W Łukowie trzech nastolatków zaatakowało mieszkankę miasta narodowości wietnamskiej. Krzyczeli do niej, że ‘jest z Chin’, ‘ma koronawirusa’ oraz ‘K…wo won!’, obrzucili ją też śmieciami, spluwali w jej stronę, a gdy próbowała odejść, podążali za nią. Także osoby należące do innych mniejszości spotykają się z ksenofobią i są bezpodstawnie podejrzewane o zarażanie koronawirusem, np. w ostatnich dniach wiele hosteli, powołując się na nowe rozporządzenia, domagało się, by osoby niepolskiego pochodzenia, głównie Ukraińcy, natychmiast opuścili wynajmowane pokoje. W internecie pojawiają się ksenofobiczne komentarze i teorie spiskowe.

 

- ‘Wirus rasizmu i nienawiści jest równie groźny jak koronawirus!’ - mówią przedstawiciele Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. - ‘Przypominamy o tym z tak szczególnej okazji jak Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową’.

Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową został ustanowiony przez ONZ dla uczczenia ofiar pokojowej demonstracji w Sharpeville w Republice Południowej Afryki. 21 marca 1960 roku policja zastrzeliła w tym mieście 69 osób, które protestowały przeciwko polityce apartheidu. Sześć lat później Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję w sprawie upamiętnienia tych tragicznych wydarzeń i wezwało społeczność międzynarodową do prowadzenia wspólnych działań na rzecz walki z rasizmem.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która monitoruje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Prowadzi również kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Anna Tatar ze Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ o koronawirusie i wrogości wobec osób pochodzenia azjatyckiego: https://youtu.be/bC2z1_FWtxU .

Dodatkowe informacje:

www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ