Stowarzyszenie „NIGDY WIĘCEJ” przeciwdziała rasizmowi, ksenofobii i nietolerancji. Założycielem Stowarzyszenia „NIGDY WIĘCEJ” był Marcin Kornak (ur. 1968 – zm. 2014). Powstało ono w 1996 roku. To organizacja wyspecjalizowana w monitorowaniu przejawów rasizmu, która zdobyła renomę w kraju i zagranicą. Misją „NIGDY WIĘCEJ” jest promowanie wielokulturowości i szacunku dla odmienności.
Podczas
festiwalu Pol’and’Rock (dawny Przystanek Woodstock)
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ miało zaszczyt gościć Rzecznika
Praw Obywatelskich Adama Bodnara oraz przyjaciół z wielu krajów.
Rozmowy o różnorodności i wielokulturowości odbywały się na
stanowisku stowarzyszenia w trakcie wszystkich dni festiwalowych
(1-3.08.2019).
Podczas
największego w Europie festiwalu Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’
zorganizowało turniej piłkarski pod hasłem ‘Wykopmy Rasizm ze
Stadionów’, który odbywał się pod patronatem honorowym
Rzecznika Praw Obywatelskich. 2 sierpnia sympatycy stowarzyszenia
rozegrali mecz z drużyną RPO, w której wystąpił Adam Bodnar. W
turnieju wziął udział również zespół Nocny Kochanek, który
otrzymał puchar fair play. Partnerem turnieju był Miejski Ośrodek
Sportu i Rekreacji w Kostrzynie nad Odrą.
W trakcie festiwalowych dni ‘NIGDY WIĘCEJ’ zorganizowało
również wiele innych działań edukacyjnych, w tym spotkania z
artystami i zespołami zaangażowanymi w kampanię ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’. Rozmowy prowadziła wieloletnia
współpracowniczka stowarzyszenia, Joanna Naranowicz z pilskiego
zespołu Qulturka. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ wspólnie z
Fundacją ‘Naprzód’ przeprowadziło też quiz antyfaszystowski,
a jego uczestnicy otrzymali antyfaszystowskie upominki.
Główny
temat podejmowany na tegorocznym Pol’and’Rock Festival to problem
mowy nienawiści. Debata poświęcona temu zjawisku została
zorganizowana przez Jerzego Owsiaka i Wielką Orkiestrę Świątecznej
Pomocy już w marcu 2019 roku w Muzeum Historii Żydów Polskich
‘Polin’. W spotkaniu tym uczestniczył jako panelista Rafał
Pankowski, profesor Collegium Civitas i współzałożyciel
Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. Z kolei w lipcu 2019
przedstawiciele stowarzyszenia wsparli akcję WOŚP zatytułowaną
#HejtMiNieGra.
Na
tegorocznym Pol’and’Rock Festival wystąpili artyści, których
utwory znalazły się na pierwszej płycie ‘Muzyka Przeciwko
Rasizmowi’ (wyd. 1997), czyli Maciej Maleńczuk oraz Kult. Ponadto
na festiwalu zagrały
znane zagraniczne zespoły i muzycy, którzy
sprzeciwiają się rasizmowi i dyskryminacji: Gogol Bordello,
Skunk Anansie, Ziggy Marley (gwiazda reggae, syn Boba) czy Prophets
of Rage. W skład tej ostatniej kapeli weszli byli muzycy Rage
Against The Machine, Audioslave, Public Enemy i Cypress Hill.
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku
niezależną organizacją, która monitoruje incydenty na tle
ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.
Działania edukacyjne zorganizowane przez stowarzyszenie na
Pol’and’Rock Festival wsparli m.in. Studio K2 z Piły, sieć FARE
oraz warszawski klub Rotary im. Goethego.
Podczas festiwalu Pol’and’Rock (dawny Przystanek Woodstock)
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ miało zaszczyt gościć Rzecznika
Praw Obywatelskich Adama Bodnara oraz przyjaciół z wielu krajów.
Rozmowy o różnorodności i wielokulturowości odbywały się na
stanowisku stowarzyszenia w trakcie wszystkich dni festiwalowych
(1-3.08.2019).
W czasie spotkania zorganizowanego przez Stowarzyszenie ‘NIGDYWIĘCEJ’ Adam Bodnar mówił o narastającej ideologicznej
przemocy, w tym o homofobicznych zajściach w Białymstoku,
przypomniał też o artykule 13 Konstytucji RP, zakazującym partii i
organizacji, których program lub działalność zakłada lub
dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową. W połowie lat
dziewięćdziesiątych Adam Bodnar jako współpracownik ‘NIGDY
WIĘCEJ’ aktywnie brał udział w tworzeniu owego przepisu. Wysiłki
stowarzyszenia w tej kwestii wsparł wówczas Jacek Kuroń.
Podczas największego w Europie
festiwalu Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ zorganizowało turniej
piłkarski pod hasłem ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’, który
odbywał się pod patronatem honorowym Rzecznika Praw Obywatelskich.
2 sierpnia sympatycy stowarzyszenia rozegrali mecz z drużyną RPO, w
której wystąpił Adam Bodnar. Partnerem turnieju był Miejski
Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kostrzynie nad Odrą.
Na
stanowisku Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ odbyła się też
międzynarodowa debata, w której wziął udział Nay San Lwin,
działacz na rzecz praw człowieka, reprezentant prześladowanej
mniejszości Rohingja w Mjanmie (dawnej Birmie). Od wielu lat zwraca
on uwagę światowej opinii publicznej na praktyki ludobójcze
stosowane przez dyktaturę wojskową wobec Rohingjów: przemoc,
zabójstwa, głód, zmuszanie do ucieczki z kraju i inne działania
mające na celu wyniszczenie tej grupy. Informacje o masowych
zbrodniach i zamiarze ludobójstwa w Mjanmie znalazły się też w
raportach ONZ. Uczestnikami debaty Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’
byli też przedstawiciele Opferperspektive – niemieckiej
organizacji, która niesie pomoc ofiarom przestępstw z nienawiści,
oraz goście z Danii, Białorusi i Mołdawii.
W trakcie festiwalowych dni ‘NIGDY WIĘCEJ’ zorganizowało
również wiele innych działań edukacyjnych, w tym spotkania z
artystami i zespołami zaangażowanymi w kampanię ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’. Rozmowy prowadziła wieloletnia
współpracowniczka stowarzyszenia, Joanna Naranowicz z pilskiego
zespołu Qulturka. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ wspólnie z
Fundacją ‘Naprzód’ przeprowadziło też quiz antyfaszystowski,
a jego uczestnicy otrzymali antyfaszystowskie upominki.
Główny
temat podejmowany na tegorocznym Pol’and’Rock Festival to problem
mowy nienawiści. Debata poświęcona temu zjawisku została
zorganizowana przez Jerzego Owsiaka i Wielką Orkiestrę Świątecznej
Pomocy już w marcu 2019 roku w Muzeum Historii Żydów Polskich
‘Polin’. W spotkaniu tym uczestniczył jako panelista Rafał
Pankowski, profesor Collegium Civitas i współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. Z
kolei w lipcu 2019 przedstawiciele stowarzyszenia wsparli akcję WOŚP
zatytułowaną #HejtMiNieGra.
Na
tegorocznym Pol’and’Rock Festival wystąpili artyści, których
utwory znalazły się na pierwszej płycie ‘Muzyka Przeciwko
Rasizmowi’ (wyd. 1997), czyli Maciej Maleńczuk oraz Kult. Ponadto
na festiwalu zagrały
znane zagraniczne zespoły i muzycy, którzy
sprzeciwiają się rasizmowi i dyskryminacji: Gogol Bordello,
Skunk Anansie, Ziggy Marley (gwiazda reggae, syn Boba) czy Prophets
of Rage. W skład tej ostatniej kapeli weszli byli muzycy Rage
Against The Machine, Audioslave, Public Enemy i Cypress Hill.
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku
niezależną organizacją, która monitoruje incydenty na tle
ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.
Działania edukacyjne zorganizowane przez stowarzyszenie na
Pol’and’Rock Festival wsparli m.in. Studio K2 z Piły, sieć FARE
oraz warszawski klub Rotary im. Goethego.
Departament Stanu i Ambasada USA zaprosiły
współpracowniczkę Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ do udziału w
prestiżowym programie International Visitor Leadership
Program, który poświęcony był przeciwdziałaniu ekstremizmowi i
przemocy. W ciągu trzech tygodni (18.05-8.06.2019) spędzonych w
Waszyngtonie, Chattanoodze, Montgomery, San Francisco i Bostonie dr
Anna Tatar wzięła udział w szeregu spotkań z przedstawicielami
amerykańskich instytucji, organizacji pozarządowych, dziennikarzami
i liderami lokalnych społeczności.
- ‘Ameryka to kraj zbudowany przez imigrantów i mogłam
obserwować, na czym polega taka różnorodność w społeczeństwie.
Poznaliśmy wielu ludzi, którzy do USA przybyli z najdalszych
zakątków na świecie, jak również takich, którzy byli pierwszym
(bądź kolejnym) pokoleniem urodzonym już w Stanach. Poszanowanie
tego, że ich tożsamość może być złożona i podlega osobistym
wyborom to jedna z ważniejszych spraw w życiu społecznym’ -
powiedziała Tatar. - ‘Tym niemniej wciąż poważnym problemem
jest dyskryminacja rasowa, która przejawia się przede wszystkim w
amerykańskim wymiarze sprawiedliwości. Częstym tematem naszych
rozmów były brutalne zachowania policji wobec Afroamerykanów’.
W trakcie pobytu w USA Anna Tatar odwiedziła miejsca szczególnie
związane z historią niewolnictwa i prześladowań rasowych, między
innymi Montgomery w stanie Alabama, które w XIX wieku stanowiło
centrum handlu ludźmi uprowadzonymi z Afryki. Przedstawicielka
‘NIGDY WIĘCEJ’ odwiedziła kościół baptystów przy Dexter
Avenue, gdzie pastorem był dr Martin Luther King Jr., działacz na
rzecz równouprawnienia Afroamerykanów i późniejszy laureat
pokojowej Nagrody Nobla. Miała też zaszczyt spotkać się z p.
Jeannie Graetz, która wraz ze swoim mężem luterańskim pastorem
Robertem Graetzem wsparła tzw. bojkot autobusowy (pokojowy protest
przeciwko segregacji rasowej w środkach komunikacji miejskiej) i
stała się czołową postacią ruchu praw obywatelskich w latach
pięćdziesiątych i sześćdziesiątych w USA.
Współpracowniczka ‘NIGDY WIĘCEJ’ zwiedziła też Muzeum
Holokaustu w Waszyngtonie, jeden z największych w USA meczetów i
ośrodków kultury muzułmańskiej All Dulles Area Muslim Society
(ADAMS) Center czy siedzibę redakcji magazynu ‘TIME’, gdzie
miała okazję wziąć udział w dyskusji na temat standardów debaty
publicznej i mowy nienawiści w Polsce i USA. W trakcie spotkań
przedstawiała działalność Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ i
odwoływała się do przykładów ksenofobicznej przemocy
dokumentowanych w monitoringu ‘Brunatna Księga’.
Ponadto 14 czerwca Anna Tatar uczestniczyła w międzynarodowej
konferencji na temat mowy nienawiści zorganizowanej w Wiedniu przez
organizację The World of NGOs oraz Wydział Nauk Społecznych
Uniwersytetu Wiedeńskiego. W dyskusji panelowej reprezentantka
‘NIGDY WIĘCEJ’ przybliżyła wieloletnie działania podejmowane
przez stowarzyszenie przeciwko publikowaniu treści rasistowskich w
internecie. Wskazała też na problem niedostatecznego egzekwowania
przepisów dotyczących propagowania nienawiści. Jako przykład
podała faszystowskie koncerty bezkarnie organizowane od wielu lat w
Polsce.
29 maja 2019 roku Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
prawomocnie umorzył postępowanie karne przeciwko Annie Tatar, która
została oskarżona o rzekome pomówienie w związku z wcześniejszymi
krytycznymi wypowiedziami na temat skrajnie nacjonalistycznego
Festiwalu Orle Gniazdo. Sąd podtrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej
instancji i ponownie stwierdził ‘oczywisty brak faktycznych
podstaw oskarżenia’. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono
również, że przedstawicielka stowarzyszenia miała prawo do
wypowiedzi ‘w słusznej obronie interesu społecznego’.
W maju 2019 roku za działalność w Stowarzyszeniu ‘NIGDY WIĘCEJ’
Anna Tatar oraz Joanna Naranowicz zostały uhonorowane przez
australijską Niezależną Fundację Popierania Kultury Polskiej im.
Jerzego Bonieckiego (Polcul). Uroczyste
wręczenie nagród odbyło się 25 maja w Muzeum Powstania
Warszawskiego. Joanna Naranowicz, wokalistka pilskiego zespołu
Qulturka oraz animatorka kampanii ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’,
otrzymała wyróżnienie za ‘wieloletnie i niezwykle skuteczne
propagowanie pluralizmu i tolerancji, walkę z uprzedzeniami
etnicznymi i religijnymi’, a Anna Tatar za ‘propagowanie
tolerancji i pluralizmu w stosunku do mniejszości etnicznych i
religijnych, za wieloletnią pracę publicystyczną i naukową na
temat źródeł ksenofobii i przemocy rasistowskiej’.
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku
niezależną organizacją, która monitoruje incydenty na tle
ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ wydało płytę winylową poświęconą pamięci
Marcina Kornaka, założyciela i wieloletniego prezesa tej
organizacji, twórcy kampanii społecznej ‘Muzyka Przeciwko
Rasizmowi’. 20 marca mija piąta rocznica jego śmierci.
Jak
mówią przyjaciele Marcina Kornaka, właśnie w ten sposób pragną
złożyć hołd jego przesłaniu.
Marcin
Kornak (ur. 1968 – zm. 2014) zainicjował akcje ‘Muzyka Przeciwko
Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’. Jako redaktor
naczelny magazynu ‘NIGDY WIĘCEJ’ prowadził monitoring
przestępstw i incydentów na tle rasistowskim i neofaszystowskim pt.
‘Brunatna Księga’. Publikacja ta stała się podstawowym źródłem
informacji na temat skali takich zdarzeń w Polsce, a także
przyczyniła się do uwzględnienia tego problemu w debacie
publicznej. Za swoją działalność społeczną Marcin Kornak został
odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał
też tytuł ‘Człowieka bez Barier’ przyznawany przez
Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji (po wypadku w 15. roku
życia był osobą niepełnosprawną ruchowo).
Na
płycie (EP) pod tytułem ‘Wiem, że dobrze idę’ znalazły się
zadedykowane Marcinowi Kornakowi utwory dwóch zespołów
zaangażowanych w działania antyrasistowskie Stowarzyszenia ‘NIGDY
WIĘCEJ’: Qulturki z Piły oraz Skowytu z Warszawy. Ich teksty
podejmują problematykę ksenofobii, przemocy i ulegania ideologiom
nacjonalistycznym.
Wokalistka
Qulturki Joanna Naranowicz wspomina w wywiadzie udzielonym z okazji
wydania płyty: ‘<M.K.> to jest piosenka w pełni poświęcona
Marcinowi. Tekst powstał w dniu, w którym dowiedzieliśmy się, że
Marcin nie żyje. To był bardzo ciężki dzień’. Słowa jednej ze
strof tego utworu brzmią: ‘Dałeś drogowskazy / Nimi się kieruję
/ Choć czasem po grudzie / Choć czasem pod górę / Już się nie
zatrzymam / Bo dałeś mi siłę / Chociaż już bez Ciebie / Wiem,
że dobrze idę’.
Liderka
Qulturki mówi też o społecznym oddziaływaniu kampanii ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’: ‘Okazało się, że muzyka może być taką
siłą, ludzie będą się jednoczyć bez nienawiści. Dzięki
słuchaniu muzyki będą pozytywni. Będę starać się tłumaczyć
innym, że rasizm, nietolerancja – to jest bez sensu, to nie jest
ta droga. Przecież wszyscy jesteśmy ludźmi i każdy z nas jest
inny’.
Także
gitarzysta Skowytu, Arkadiusz ‘Aretzky’ Ślesicki, zwraca uwagę
na szczególny kontekst, w jakim powstała jedna z piosenek
znajdujących się na EP-ce: ‘<Tylko na tyle cię stać> to
utwór antyrasistowski. Swego czasu zaprzyjaźniłem się z Marcinem
Kornakiem, prezesem Stowarzyszenia NIGDY WIĘCEJ. Marcina już nie ma
z nami, ale ten numer zadedykowany jest właśnie jemu’ (wypowiedź
cytowana w 21. numerze magazynu ‘NIGDY WIĘCEJ’).
Z
kolei tytuł drugiego (instrumentalnego) utworu Skowytu, czyli
‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’, wprost nawiązuje do kampanii
prowadzonej
od wielu lat przez ‘NIGDY WIĘCEJ’. Jak stwierdza autor
kompozycji Janek Zasztowt: ‘Z hasłem <Muzyka przeciwko
rasizmowi> utożsamiam się od zawsze’ (wypowiedź na
łamach magazynu ‘Perkusista’).
Marcin
Kornak, który był również poetą, autorem tekstów utworów
muzycznych i współtwórcą sceny niezależnej w Polsce, zainicjował
kampanię ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ w 1996 r. Do akcji
prowadzonej przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ przyłączyli
się wykonawcy reprezentujący rozmaite nurty i style muzyczne, by
wspólnie wyrazić sprzeciw wobec podszytej ksenofobią agresji.
Stowarzyszenie wydało serię płyt składankowych pod hasłem
‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’, wśród nich kompilacje z muzyką
hip-hopową, elektroniczną, metalową oraz reggae. Pod szyldem akcji
odbyło się jak dotąd ponad 1400 koncertów i festiwali, a ponad
300 wykonawców zamieściło na swoich albumach jej logo –
charakterystyczną otwartą biało-czarną dłoń, będącą symbolem
takich wartości jak pokój, przyjaźń i różnorodność.
Autorem
okładki płyty ‘Wiem, że dobrze idę’ jest Witold Popiel,
absolwent warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Płytę wydano we
współpracy z firmą Jimmy Jazz Records ze Szczecina, specjalizującą
się w promocji muzyki alternatywnej. Wydawnictwo ma charakter
pamiątkowy i nie jest przeznaczone do sprzedaży komercyjnej.
Qulturka
to punkrockowy zespół, który został założony w 1995 r. w Pile.
Od wielu lat prowadzi antyrasistowskie działania we współpracy ze
Stowarzyszeniem ‘NIGDY WIĘCEJ’. W 2010 r. w ramach akcji ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ ukazała się płyta zespołu pt. ‘Biały,
żółty, czerwony, czarny’.
Skowyt
wydał debiutancki album pt. ‘Achtung, Polen!’ (2011 r.) pod
patronatem kampanii ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’. Nazwa zespołu
nawiązuje do głośnego poematu Allena Ginsberga z 1956 r., który
zawierał krytykę dehumanizującego konformizmu i zapoczątkował
awangardowy ruch literacko-kulturowy znany jako Beat Generation.
Stowarzyszenie
‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną,
apolityczną organizacją, która monitoruje incydenty na tle
ksenofobicznym. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’. Od
wielu lat współpracuje z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy w
ramach akcji edukacyjnych prowadzonych w trakcie festiwalu Przystanek
Woodstock.
Osoby
zainteresowane wsparciem Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ i
bezpłatnym otrzymaniem pamiątkowej EP-ki mogą skontaktować się z
wydawcą pod adresem redakcja@nigdywiecej.org
.
Dodatkowe
informacje:
Muzyka
Przeciwko
Rasizmowi dalej gra – płyta ‘Wiem, że dobrze idę’ pamięci Marcina Kornaka:
‘Muzyka
Przeciwko Rasizmowi’ (wyd. 1997) – kultowa płyta Stowarzyszenia
‘NIGDY WIĘCEJ’: